De naoorlogse watertoren van Dokkum is aangewezen als rijksmonument. Namens de minister van OCW kent de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) deze status toe aan bijzondere objecten die van nationaal belang worden geacht. Het is de eerste en enige watertoren uit de wederopbouwperiode die is ingeschreven in het Monumentenregister.

Watertoren Dokkum (Afbeelding Wikipedia)

Lees volledig artikel op de website van de RCE

Zie voor algemene informatie over watertorens :  Nederlandse Watertoren Stichting

De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed heeft enige jaren geleden een inventarisatie gedaan naar belangrijke objecten uit de wederopbouw periode (1940-1958). (Zie project Wederopbouw)
Deze periode is zo gekozen omdat de vorige inventarisatie liep tot 1940 (dus startdatum 1940) en een object pas rijksmonument kan worden na 50 jaar (1958 is vijftig jaar voor 2008).
Men heeft helaas toen geen stelling genomen tegen de volkomen discutabele norm van 50 jaar, zeker in deze turbulente tijd een te lange periode, veel waardevolle objecten uit de wederopbouw halen deze periode niet eens.

De inventarisatie is op basis van (beperkt) bronnenonderzoek gedaan en heeft geleid tot diverse rapporten, waarvan er diverse online raadpleegbaar zijn. (Zie Rapporten categoriaal onderzoek wederopbouw) 

Ondanks dat het slechts een beperkt bronnenonderzoek geweest is (alleen werk waarover gepubliceerd is bij de BNA (Bond van Nederlandse Architecten), geen veldwerk, geen dieper cultuurhistorisch onderzoek dan architectuurhistorisch, terwijl met toch had moeten leren na de gebleken beperkingen van het MIP, vooral wat betreft het Industrieel Erfgoed) en nader onderzoek bij de presentaties van de rapporten nog werd toegezegd door de Rijksdienst, werd later op basis van dit beperkte onderzoek een definitieve lijst van 100 objecten gepresenteerd, die voorgedragen werden als rijksmonumenten. (Zie ‘Top 100 monumenten 1940-1958′). Nieuwe monumenten voor deze periode kunnen niet meer voorgedragen worden.

Het is mij niet geheel duidelijk of de Rijksdienst de minister een loer gedraaid heeft, door net te doen alsof er een allesomvattend onderzoek heeft plaatsgevonden, of dat men door de aandrang van de minister tot beperking maar eieren voor zijn geld heeft gekozen.
Bij mij persoonlijk blijft in ieder het gevoel overheersen bedrogen te zijn en zie dat vele panden nu aan de heidenen zijn overgeleverd (en daar zijn er helaas veel van).

Ik blijk in ieder geval niet de enige te zijn, die zich bedrogen voelt gezien de actie van Heemschut, die de minister een aanvullende lijst gepresenteerd heeft, omdat Heemschut vindt dat 100 monumenten uit deze periode veel te weinig is. (zie “Minister Plasterk ontvangt Heemschut’s voorstel tot uitbreiding monumentenlijst”

Een bijkomend probleem bij het verloren gaan van veel wederopbouw erfgoed is dat er met de gebouwen, vaak ook de aangebrachte kunstuitingen uit die periode verdwijnen.

Er is in 2006 wel een samenwerkingsverband opgericht voor het behoud van monumentale wandkunst uit de wederopbouwperiode (1945-1965).

Zie de websites “Monumentale wandkunst uit de Wederopbouwperiode“ en “Help Wandkunst Opsporen” voor verdere informatie.
(Ik weet niet of er nog actief aan gewerkt wordt, dat kan ik ook niet aflezen aan de websites. Ik zal daar eens achteraan gaan)

Er wordt hier een andere periode aangehouden dan die de Rijksdienst hanteert, dus ik weet niet wat er met de kunst uit de periode 1940-1945 gebeurt, zoals ons postkantoor in Hilversum, dat in 1943 in gebruik genomen naar een van 1939-1940 daterend ontwerp van de architect van de Rijksgebouwendienst F.E. Röntgen.
Binnenin bevindt zich een muurschildering door Ch. Roelofsz, naar een van 1941 daterend ontwerp van Leo Gestel.
(Zie monumentenwebsite gemeente Hilversum)

Detail van de muurschildering in het postkantoor te Hilversum

En aan de buitengevel een vogel gemaakt door de kunstenaar J. Kriege.

Kunstwerk aan de buitengevel van het Postkantoor Hilversum

De letters ‘Post, Telegraaf, Telefoon’, zijn al eens verdwenen bij een restyling van de PTT. Misschien omgesmolten? Misschien ergens ondergebracht?
(zie foto op website ‘Foto van Hilversum’)